Trips bestrijden

Kort antwoord

Zilveren vlekken met zwarte puntjes? Dat is trips. Behandel blad en grond tegelijk, tot nieuw blad schoon uitkomt.

Zilverig glanzende vlekken op de bovenkant van het blad, bezaaid met piepkleine zwarte puntjes, zijn trips. De puntjes zijn hun uitwerpselen en kun je wegvegen, maar de zilveren schade blijft. De beestjes zijn smal, 1 tot 2 millimeter lang en hebben de vorm van een rijstkorrel: volwassen tripsen zijn donkerbruin tot zwart, de larven lichtgeel en zonder vleugels. Als je ze stoort, lopen ze weg of laten ze zich vallen, dus meestal zie je eerst de schade. Zet de plant eerst in een andere kamer en douche hem lauw af, boven- en onderkant van alle bladeren. Zet daarna een blauwe vangplaat bij de plant, want een deel van elke generatie verpopt in de potgrond en komt van daaruit terug.

Zo herken je trips

Volwassen tripsen zijn slank, tot 2 millimeter lang, geelbruin tot zwart, met twee paar smalle vleugels met franjes die plat op de rug liggen. De larven hebben geen vleugels, zijn crèmekleurig tot lichtgeel en lijken op piepkleine beweeglijke splintertjes. Beide stadia zuigen aan bladeren en bloemen. Klop een scheut uit boven wit papier en kijk met een loep. Zwarte tripsen zijn meestal volwassen dieren, geen aparte soort.

De schade: bladeren worden dof, daarna ontstaan zilverwitte plekken op de bovenkant, vaak in strepen langs de nerven, met piepkleine zwarte puntjes. Bladeren waaraan gezogen is toen ze zich nog ontvouwden, komen misvormd, opgekruld of met bruine randen tevoorschijn. Bloemen krijgen lichte spikkels.

Veegtest: veeg de zwarte puntjes weg. Blijft de zilveren schade zichtbaar, dan is het trips.

Wat op trips lijkt:

  • Spint geeft een gelijkmatige fijne spikkeling en dun spinsel. Trips maakt grotere zilveren vlekken met zwarte puntjes en geen spinsel.
  • Rouwvliegjes zijn kleine mugjes boven de potgrond, niet op de bladeren.
  • Zonnebrand en kalkvlekken hebben geen zwarte puntjes en gaan niet over op nieuwe bladeren.

Let op

  1. 01Zilveren vlekken op de bovenkant van het blad
  2. 02Piepkleine zwarte puntjes die je kunt wegvegen
  3. 03Of jonge bladeren misvormd uitkomen
  4. 04Of er spinsel is of juist niet
  5. 05Of de plant pas nieuw in huis is

Waar trips ineens vandaan komt en welke planten gevoelig zijn

De meeste aantastingen komen binnen met een nieuwe plant of een bos bloemen. Bekijk bij het kopen de bloemen en laat planten met tripsen of licht gespikkelde bloemblaadjes staan.

Warme, droge lucht door de verwarming versnelt de ontwikkeling, en vrouwtjes kunnen zich zonder paring voortplanten. Zo wordt een handvol tripsen in een paar weken een zichtbare aantasting. Potgrond met veel compost kan ze in de hand werken.

Op kamerplanten is het meestal de Californische trips. Die tast heel veel planten aan, kan plantenvirussen overbrengen en is tegen veel insectenmiddelen resistent.

Extra gevoelig: monstera, philodendron, anthurium en andere aronskelkachtigen, ficus, calathea, palmen, orchideeën, Kaaps viooltje en scindapsus, en bloeiende potplanten zoals chrysant en gerbera.

Trips op een monstera: bij monstera en andere aronskelkachtigen beginnen de zilveren vlekken vaak aan de onderkant en langs de nerven van de jongste bladeren. Kijk onder het blad en in het blad dat zich ontrolt, douche daar gericht af en behandel ook de grond.

Een plant wordt onder de douche afgespoeld
Apart zetten en afdouchen haalt de beweeglijke beestjes eraf

Stap voor stap: van mild naar krachtig

Behandel blad en grond tegelijk. De eitjes zitten in het bladweefsel, larven en volwassen dieren op de bladeren en de poppen in de bovenste laag potgrond, en geen enkele maatregel raakt ze allemaal.

  1. 1

    Stap 1. Zet de plant in een andere kamer. Tripsen vliegen korte stukjes en lopen over bladeren die elkaar raken. Controleer de planten ernaast nog dezelfde dag.

  2. 2

    Stap 2. Douche de plant af. Een stevige lauwe straal over boven- en onderkant van de bladeren, met de pot schuin of in een plastic zak, spoelt veel larven en een deel van de volwassen dieren weg. Het is de goedkoopste stap, maar alleen afdouchen is niet genoeg.

  3. 3

    Stap 3. Knip de ergste bladeren weg. Een blad dat voor driekwart zilver is, doet bijna niets meer en draagt nog eitjes. Haal het weg als er genoeg gezond blad overblijft.

  4. 4

    Stap 4. Hang blauwe vangplaten op. Tripsen komen af op blauw. Platen tussen de scheuten vangen vliegende dieren en laten je week na week zien of het aantal daalt.

  5. 5

    Stap 5. Spuit in rondes met kaliumzeep of olie. Middelen op basis van kaliumzeep of olie werken bij contact en moeten scheuttoppen, knoppen en de onderkant van de bladeren raken, waar de tripsen zitten. De eitjes in het blad bereiken ze niet, daarom herhaal je volgens de verpakking, meestal om de 5 à 7 dagen gedurende een aantal weken. Test eerst op één blad en spuit nooit in de zon.

  6. 6

    Stap 6. Behandel de grond. Roer aaltjes (Steinernema feltiae) door het gietwater en houd de bovenlaag gelijkmatig vochtig, of zet bodemroofmijten in (Hypoaspis, tegenwoordig Stratiolaelaps), die vanaf ongeveer 12 °C werken. Beide pakken de poppen aan. Een laagje zand of fijn grind maakt het de larven moeilijker om de grond in te gaan. Verpotten in verse grond haalt de poppen in de oude grond weg, maar niet de tripsen op de bladeren.

  7. 7

    Stap 7. Roofmijten tegen trips op de bladeren. Amblyseius cucumeris of Amblyseius barkeri eten jonge tripsen en hebben meer dan 16 °C en een luchtvochtigheid boven 65 procent nodig. Ook roofwantsen (Orius) en gaasvlieglarven jagen op trips, vraag de leverancier welke omstandigheden ze nodig hebben. Amblyseius swirskii is een andere roofmijt die van warmte houdt. In de droge lucht van een verwarmd huis hebben ze het allemaal moeilijk: ze werken het best in een groep planten, een lichte badkamer of een serre en hebben een aantal weken zonder spuitmiddelen nodig.

  8. 8

    Stap 8. Een toegelaten middel als dat niet genoeg is. Werken zeep, olie en natuurlijke vijanden niet, gebruik dan een middel dat binnenshuis op sierplanten tegen trips is toegelaten, precies volgens de gebruiksaanwijzing en niet op bloeiende planten. Omdat de Californische trips tegen veel oudere werkstoffen resistent is, helpt een willekeurig insectenmiddel vaak niet.

  9. 9

    Stap 9. Houd een logboek bij en controleer wekelijks. Noteer de datum van elke behandeling, behandel blad en grond tegelijk en kijk elke week, ook als er niets te zien is. De eitjes in het blad komen niet allemaal tegelijk uit.

Wat je nu doet

Zet de plant apart en douche hem af, hang blauwe vangplaten op, behandel de bladeren in rondes met kaliumzeep of olie en de grond met aaltjes of bodemroofmijten.
Een blauwe vangplaat tussen de scheuten met een paar tripsen erop
Blauw vangt meer tripsen dan geel

Huismiddeltjes tegen trips: wat werkt

Lauw water spoelt veel larven en volwassen dieren weg en kost niets. Herhaal het tussen de behandelingen door.

Is schoonmaken niet genoeg, kies dan een kant-en-klaar middel op basis van kaliumzeep waarvan het etiket de plant, de plaag en gebruik binnenshuis noemt. Houd je aan de verdunning, de toepassing en de tussenpozen. Het werkt bij contact en moet de tripsen raken, ook onder de bladeren en in de bladoksels. Eitjes in het bladweefsel bereikt het niet.

Voorlichtingsdiensten raden afwasmiddel af. De toevoegingen kunnen bladeren beschadigen.

Alcohol, azijn en sterke schoonmaakmiddelen verbranden de bladranden, terwijl de tripsen in de oksels en in de grond overleven.

Neemolie werkt pas na meerdere toepassingen, niet meteen, en vervangt de behandeling van de grond niet.

Vochtigere lucht vinden tripsen niet prettig, maar dat maakt geen einde aan een aantasting.

Geuren zoals knoflook, pepermunt of etherische oliën hebben geen aangetoonde werking tegen trips in huis.

Mr. Kitty giet aaltjes uit een gieter in vochtige potgrond
De aaltjes gaan met het gietwater in de vochtige bovenlaag

Hoe lang het duurt voordat trips weg is

Van eitje tot volwassen dier duurt bij 16 °C ongeveer een maand, bij 29 °C twee weken of minder. Onder goede omstandigheden duurt de hele cyclus 24 tot 35 dagen. Een vrouwtje legt tot 100 eitjes in jonge bladeren.

Reken op vier tot acht weken waarin je blad en grond tegelijk behandelt. Het bewijs is de nieuwe groei: komen de volgende bladeren schoon en onbeschadigd uit, dan is de aantasting voorbij. Zilveren plekken op oude bladeren blijven, ook als er geen trips meer leeft.

Hoe erg is trips?

Voor mensen en huisdieren onschuldig. Tripsen leven van plantensap. Landt er een op je huid, dan kan dat even prikken en jeuken, maar het kan geen kwaad.

Voor planten hangt het van de hoeveelheid af. Een paar tripsen geven alleen schoonheidsfoutjes. Bij een zware aantasting groeien nieuwe scheuten misvormd, verdrogen bloemen en kunnen virussen worden overgebracht. Jonge planten en planten met zacht blad hebben er het meest last van. Een plant herstelt via de nieuwe groei, zodra de tripsen weg zijn.

Mr. Kitty zet de aangetaste plant apart van de andere planten
Een nieuwe plant staat de eerste weken alleen

Wat trips niet lekker vindt: zo voorkom je het

Trips houdt niet van vochtige lucht, goed gecontroleerde nieuwe planten en een blauwe vangplaat die ze vroeg verraadt.

  • Bekijk bloemen en jonge bladeren voor je koopt, en houd nieuwe planten en bossen bloemen twee tot drie weken uit de buurt van je verzameling.
  • Laat een blauwe vangplaat staan bij planten die trips hebben gehad.
  • Gebruik voor gevoelige planten geen potgrond met heel veel compost.
  • Zet planten die van vochtige lucht houden in de winter bij elkaar, weg van de verwarming.
  • Bekijk in het stookseizoen elke week de jongste bladeren van aronskelkachtigen en ficus.

Wanneer je de plant opgeeft

Een zwaar aangetaste plant weggooien is vaak makkelijker en goedkoper dan hem behandelen, vooral als hij makkelijk te vervangen is of de andere steeds opnieuw besmet. Doe hem eerst in een zak.

Een waardevolle plant is de weken waard: haal de ergste bladeren weg, verpot hem in verse grond en behandel blad en grond tegelijk.

Planten waar het om gaat

Verder lezen

Veelgestelde vragen

Wat helpt meteen tegen trips?

Afdouchen en de plant in een andere kamer zetten. Dat haalt meteen veel beestjes weg en stopt de verspreiding. Daarna behandel je blad en grond een aantal weken, want eitjes en poppen overleven het afdouchen.

Waar komt trips ineens vandaan?

Bijna altijd met een nieuwe plant of met snijbloemen. Warme, droge lucht door de verwarming versnelt daarna de ontwikkeling, en een paar tripsen worden in een paar weken een aantasting.

Welke roofmijten helpen tegen trips?

Op de bladeren Amblyseius cucumeris of Amblyseius barkeri, die meer dan 16 °C en 65 procent luchtvochtigheid nodig hebben, in de grond bodemroofmijten (Hypoaspis) vanaf ongeveer 12 °C. In de droge lucht van een verwarmd huis werken ze slechter dan in een groep planten of een serre.

Hoe lang duurt het voordat trips weg is?

Meestal vier tot acht weken. Een generatie duurt afhankelijk van de warmte twee weken tot een maand, en geen enkele maatregel raakt eitjes, larven, poppen en volwassen dieren tegelijk.

Kan een plant herstellen van trips?

Ja, via de nieuwe groei. Zilveren oude bladeren blijven getekend, maar zodra de tripsen weg zijn, komen de volgende bladeren schoon uit.

Welke huismiddeltjes helpen tegen trips?

Douche de plant herhaaldelijk lauw af. Is schoonmaken niet genoeg, kies dan een kant-en-klaar middel op basis van kaliumzeep waarvan het etiket de plant, de plaag en gebruik binnenshuis noemt, en houd je aan de verdunning en de tussenpozen. Het werkt bij contact en moet de tripsen ook onder de bladeren en in de bladoksels raken. Eitjes in het blad en poppen in de grond bereikt het niet.

Hoe kom ik van trips op mijn monstera af?

Net als bij andere planten, maar kijk ook onder de bladeren en in het blad dat zich ontrolt: afdouchen, de bladeren in rondes met kaliumzeep behandelen, de grond met aaltjes of bodemroofmijten behandelen en een blauwe vangplaat ophangen.

Is trips gevaarlijk voor mensen?

Nee. Een trips kan kort prikken als hij op je huid landt, maar dat heeft geen gevolgen. Voor katten en honden is trips onschuldig.

Laatst gecontroleerd: