Bladluis bestrijden

Kort antwoord

Zet de plant apart en douche hem lauw af. Controleer om de twee à drie dagen, tot je twee keer niets meer vindt.

Bladluizen zitten dicht op elkaar op zachte scheuttoppen, jonge bladeren en bloemknoppen. Ze zijn een paar millimeter groot en, afhankelijk van de soort, groen, zwart, roodachtig of geelachtig. Het tweede teken is een kleverig laagje: bladluizen scheiden honingdauw af, die glanzend achterblijft op de bladeren eronder, op de vensterbank en op de vloer. Vind je dat laagje, draai dan de bladeren erboven om en kijk aan de onderkant. De aanpak is bij elke kamerplant hetzelfde. Zet de plant apart, haal de luizen er met water of een vochtig doekje af en controleer daarna om de twee à drie dagen, tot twee controles op rij niets meer opleveren.

Zo herken je bladluis

Bladluizen zijn zachte, peervormige beestjes van een paar millimeter die in kolonies bij elkaar zitten, het liefst op het jongste en zachtste groen: scheuttoppen, jonge bladeren, bloemstelen en knoppen. Het grootste deel van de kolonie zit aan de onderkant van de bladeren. Sommige luizen hebben vleugels. Die vliegen korte stukjes door de kamer naar de volgende plant.

Het kleverige laagje onder de kolonie is honingdauw, de suiker die de luizen uitscheiden. Blijft het liggen, dan groeit er zwarte roetdauw op, een schimmel die het blad licht ontneemt en er slecht af te wassen is.

Wat op bladluis lijkt:

  • Wolluis zit als witte, wollige plukjes in de bladoksels en langs de hoofdnerf.
  • Spint geeft fijne lichte spikkeltjes en dun spinsel. De mijten zelf zijn hoogstens een millimeter groot.
  • Trips laat zilveren vlekken met zwarte puntjes achter. De beestjes zijn smal en lopen weg als je ze stoort.
  • Schildluis zit als bruine bultjes vast op stengels en nerven en beweegt niet.
  • Rouwvliegjes zijn kleine mugjes boven de potgrond, niet op de scheuten.

Let op

  1. 01Zachte scheuttoppen, jonge bladeren en bloemknoppen
  2. 02Luisjes van een paar millimeter, groen, zwart, rood of geel
  3. 03Een kleverig, glanzend laagje op blad, vensterbank en vloer
  4. 04De onderkant van de bladeren boven dat kleverige laagje
  5. 05Of de plant pas nieuw in huis is
Kleine groene luisjes dicht op elkaar op een jonge scheut
Luisjes dicht op elkaar op de zachte scheuttop zijn het zekere teken

Stap voor stap: van mild naar krachtig

  1. 1

    Stap 1. Zet de plant apart. Haal hem uit de groep zodra je de luizen ziet. Bladluizen lopen over bladeren die elkaar raken naar de buurplant, en luizen met vleugels vliegen korte stukjes door de kamer.

  2. 2

    Stap 2. Douche hem lauw af. Houd de pot schuin, zodat er geen water in de grond blijft staan, en richt de straal van onderen tegen de onderkant van de bladeren. Daar zit het grootste deel van de kolonie.

  3. 3

    Stap 3. Veeg zacht groen met de hand schoon. Op zachte scheuten, dunne bladeren en open bloemen is een waterstraal te grof. Veeg de luizen er dan af met een vochtig doekje of een zachte kwast en spoel het doekje tussendoor uit.

  4. 4

    Stap 4. Knip volle scheuttoppen weg. Een scheuttop die helemaal bezet is, knip je eruit. Dat haalt in één keer meer luizen weg dan elke behandeling daarna.

  5. 5

    Stap 5. Een middel op basis van kaliumzeep, als water niet genoeg is. Kies een kant-en-klaar middel waarvan het etiket de plant, bladluis en gebruik binnenshuis noemt, en houd je aan de verdunning, de toepassing en de tussenpozen op de verpakking. Het werkt bij contact en moet de luizen ook onder de bladeren, op de scheuttoppen en in de bladoksels raken. Test het eerst op een klein stukje en kijk na een à twee dagen of daar schade is.

  6. 6

    Stap 6. Of een middel op basis van koolzaadolie of neemolie. Oliemiddelen werken ook bij contact en moeten de plant net zo volledig raken. Ze leggen een laagje op het blad, en op behaarde bladeren, berijpte vetplanten en jonge scheuten kan dat schade geven. Test ook hier eerst één blad.

  7. 7

    Stap 7. Behandel nooit in de felle zon en nooit als de kluit droog staat. Geef eerst water, spuit 's avonds en zet de plant de rest van de dag uit het directe licht.

  8. 8

    Stap 8. Natuurlijke vijanden. Gaasvlieglarven en sluipwespen zijn voor gebruik binnenshuis te bestellen. Ze hebben een aantal weken nodig, en in die tijd spuit je niet meer. Op één pot in de vensterbank lopen ze makkelijk weg, in een dicht beplante serre werken ze betrouwbaarder.

  9. 9

    Stap 9. Blijf controleren. Kijk om de twee à drie dagen op dezelfde plekken en haal gevonden luizen weg met water of een vochtig doekje. Herhaal een spuitmiddel alleen met de tussenpoos van de gebruiksaanwijzing.

Wat je nu doet

Zet de plant apart en douche hem lauw af met de pot schuin. Veeg zacht groen en open bloemen af met een vochtig doekje en knip volle scheuttoppen weg. Gebruik zo nodig een middel op basis van kaliumzeep, precies volgens het etiket.
Een plant wordt onder de douche afgespoeld
Houd de pot schuin en douche van onderen tegen de onderkant van de bladeren

Huismiddeltjes tegen bladluis: wat werkt

Lauw water en een vochtig doekje zijn de huismiddeltjes die het best werken. Herhaald gebruikt, houden ze een aantasting klein.

Groene zeep en afwasmiddel staan in bijna elk lijstje, maar het zijn schoonmaakmiddelen, geen middelen tegen luis. Ze kunnen bladeren verbranden en vervangen geen kant-en-klaar middel op basis van kaliumzeep waarvan het etiket de plant, bladluis en gebruik binnenshuis noemt. Meng er ook geen spiritus of alcohol doorheen.

Een contactmiddel werkt alleen waar het de luizen direct raakt. Volg voor het nat maken en een eventueel afspoelen de gebruiksaanwijzing, niet een zelfgemengd recept.

Knoflookaftreksel, brandnetelgier en koffiedik worden vaak aangeraden. Binnen ruiken de eerste twee sterk en hun werking op een bestaande kolonie is zwak. Koffiedik bereikt de luizen op de scheuten helemaal niet.

De grond verversen of verpotten helpt niet. Bladluizen leven op scheuten en bladeren, niet in de potgrond, en verpotten kost een verzwakte plant extra kracht.

Een plantenspuit met een zeepoplossing naast de plant
Een middel werkt alleen waar het de luizen echt nat maakt

Nacontrole: zo weet je dat ze weg zijn

Bladluizen vermenigvuldigen zich snel, en pas uitgekomen luisjes zie je in het begin nauwelijks. Eén behandeling haalt daarom zelden de hele kolonie weg.

Kijk om de twee à drie dagen op dezelfde plekken: scheuttoppen, jonge bladeren, de onderkant van de bladeren, bloemstelen en bladoksels. Haal gevonden luizen weg met water of een vochtig doekje. Hoe vaak je controleert, bepaalt niet hoe vaak je spuit: herhaal een spuitmiddel alleen met de tussenpoos die het etiket aangeeft.

Pas na twee controles op rij zonder vondst gaat de plant terug naar de andere planten. Controleer de planten die ernaast stonden de weken daarna mee.

Veeg de kleverige honingdauw met een vochtig doekje van de bladeren, voordat er roetdauw op gaat groeien.

Wat je nu doet

Controleer om de twee à drie dagen en haal gevonden luizen weg. Herhaal een spuitmiddel alleen volgens de gebruiksaanwijzing. Na twee controles op rij zonder luizen gaat de plant terug naar de andere planten.
De onderkant van een blad wordt met een loep bekeken
Bekijk om de twee à drie dagen dezelfde scheuttoppen en onderkanten

Waar bladluis ineens vandaan komt

Meestal komen ze binnen met een nieuwe plant. Zet elke nieuwe plant twee tot drie weken apart en bekijk hem in die tijd regelmatig, voordat hij naar zijn plek gaat.

In de zomer vliegen luizen met vleugels door het open raam naar binnen, en ze komen mee met planten die buiten hebben gestaan. Controleer kuipplanten en terrasplanten goed voordat je ze in de herfst weer binnenhaalt.

Ook snijbloemen en een vers gekocht potje kruiden brengen bladluizen mee. Zet ze niet direct naast je kamerplanten.

Heel zachte, donkergroene scheuten ontstaan bij veel stikstof en trekken bladluizen extra aan. Doseer vloeibare voeding daarom niet sterker dan op de verpakking staat.

Wat je nu doet

Zet elke nieuwe plant twee tot drie weken apart en bekijk hem. Controleer kuipplanten voor je ze binnenhaalt, zet bossen bloemen apart en doseer vloeibare voeding niet sterker dan het etiket zegt.
Mr. Kitty zet de aangetaste plant apart van de andere planten
Een nieuwe plant staat de eerste twee tot drie weken apart

Hoe schadelijk is bladluis?

Voor mensen en huisdieren niet. Bladluizen zuigen alleen plantensap en bijten geen mensen, katten of honden.

Voor de plant hangt het van de hoeveelheid af. Een sterke plant komt een kleine aantasting zonder veel schade door. Blijft die onopgemerkt, dan blijven nieuwe scheuten klein, krullen de bladeren en gaan knoppen niet meer open. De honingdauw brengt daarnaast roetdauw op de bladeren.

Het meest last hebben planten met zacht, snel groeiend blad: hibiscus, gerbera, geranium, fuchsia, chrysant en citrusplanten zoals de citroenboom.

Als de bladeren beschadigd blijven

Bladeren die door het zuigen misvormd, gekruld of gevlekt zijn, worden niet meer glad. Ze blijven zo tot ze vanzelf afvallen. Knip ze alleen weg als de plant genoeg gezond blad houdt.

De nieuwe scheuten laten zien of de plant erdoorheen is. Groeien ze glad en gelijkmatig uit, dan heeft de behandeling gewerkt. Komen ze weer gedrongen uit, dan zitten er ergens nog luizen. Zoek dan de scheuttoppen en bladoksels nog een keer af.

Of een plant veilig is voor huisdieren of kinderen, lees je in de eigen verzorgingsgids van die plant. Bij een vermoeden van vergiftiging is de dierenarts of de huisarts het juiste adres.

Wat je nu doet

Knip beschadigde bladeren alleen weg als er genoeg gezond blad overblijft. Zoek bij gedrongen nieuwe scheuten de scheuttoppen en bladoksels nog een keer af.

Planten waar het om gaat

Verder lezen

Veelgestelde vragen

Wat helpt snel tegen bladluis?

Zet de plant apart, knip scheuttoppen die vol zitten eruit en douche de rest van onderen lauw af. Dat haalt in één keer het grootste deel van de kolonie weg. De rest haal je weg bij de controles van de twee weken daarna.

Welk huismiddel helpt tegen bladluis?

Lauw afdouchen of de luizen met een vochtig doekje wegvegen. Is dat niet genoeg, gebruik dan een middel op basis van kaliumzeep dat tegen bladluis op kamerplanten is toegelaten, volgens de gebruiksaanwijzing. Meng er geen spiritus of huishoudzeep doorheen.

Helpt groene zeep tegen bladluis?

Groene zeep is een schoonmaakmiddel en kan bladeren verbranden. Gebruik in plaats daarvan een kant-en-klaar middel op basis van kaliumzeep waarvan het etiket de plant, bladluis en gebruik binnenshuis noemt, en test het eerst op een klein stukje.

Hoe vaak moet je bladluis behandelen?

Controleer om de twee à drie dagen en haal gevonden luizen weg met water of een vochtig doekje. Herhaal een spuitmiddel alleen volgens de gebruiksaanwijzing. Hoe vaak je controleert, bepaalt niet hoe vaak je spuit.

Is bladluis schadelijk voor kamerplanten?

Een sterke plant komt een kleine aantasting zonder veel schade door. Blijft die onopgemerkt, dan blijven nieuwe scheuten klein, krullen de bladeren en gaan knoppen niet meer open. Op de kleverige honingdauw groeit bovendien roetdauw.

Waar komt bladluis op kamerplanten in de winter vandaan?

Meestal uit de winkel. Nieuwe planten, snijbloemen en potjes kruiden brengen een paar luizen mee, die zich in een warm, droog huis ongestoord vermenigvuldigen. Twee tot drie weken apart zetten vangt dat op.

Moet ik de potgrond verversen bij bladluis?

Nee. Bladluizen leven op scheuten en bladeren, niet in de potgrond. Verpotten helpt er niet tegen en kost de verzwakte plant extra kracht.

Is bladluis gevaarlijk voor mensen of huisdieren?

Nee. Bladluizen leven van plantensap en bijten geen mensen, katten of honden. Of de plant zelf giftig is, lees je in de verzorgingsgids van die plant.

Laatst gecontroleerd: