Jak zwalczać wełnowca

Prawie zawsze z nowo kupioną rośliną. Wełnowce są częste w szkółkach i sklepach ogrodniczych, a młode są tak małe, że łatwo je przeoczyć. Nie biorą się znikąd i nie przylatują. W mieszkaniu młode przechodzą na kolejną roślinę po stykających się liściach i doniczkach.

W domu wszystkie stadia występują przez cały rok i nie ma przerwy zimowej. Stare rośliny, których nigdy nie udało się całkiem oczyścić, raz po raz zarażają całą kolekcję.

Szczególnie narażone są sukulenty i kaktusy (grubosz, echeveria, grudnik, starzec Rowleya), hoje, storczyki, fiołki afrykańskie, nolina, kroton, szeflera, figowce, draceny, oliwka i cytrusy.

1. 1

   Krok 1. Odizoluj roślinę. Odstaw ją od pozostałych, także od tych, których liści dotykała.

2. 2

   Krok 2. Zetrzyj każde skupisko. Przy niewielkim porażeniu ścieraj tylko widoczne wełnowce patyczkiem higienicznym zamoczonym w alkoholu izopropylowym o stężeniu najwyżej 70 procent. Dzień lub dwa wcześniej sprawdź roztwór na małym fragmencie liścia. Nie używaj denaturatu ani domowych oprysków z mydła i alkoholu.

3. 3

   Krok 3. Opłucz roślinę. Użyj letniej wody pod prysznicem i kieruj strumień w kąty liści i na ich spód. Twarde liście możesz też umyć. Tak usuniesz przeoczone owady i lepki nalot. Wierzchołki pędów pełne kłaczków wytnij.

4. 4

   Krok 4. Ostrożnie zwalczaj silniejsze porażenie. UC IPM, program ochrony roślin University of California, podaje jako jedną z opcji oprysk roztworem alkoholu izopropylowego w wodzie o stężeniu 10–25 procent. Dzień lub dwa wcześniej sprawdź go na małym fragmencie, pryskaj prosto na wełnowce i unikaj bezpośredniego słońca oraz przesuszonych roślin. Nie dodawaj zwykłego mydła. Jeśli wybierzesz gotowy środek na bazie mydła potasowego, jego etykieta musi obejmować roślinę, wełnowce i stosowanie w pomieszczeniach.

5. 5

   Krok 5. Zamiast tego środek olejowy. Środki na bazie oleju rzepakowego, parafinowego lub neem pokrywają owady cienką warstwą i je duszą. Też muszą trafić bezpośrednio w owady i mogą uszkadzać owłosione liście oraz liście z woskowym nalotem.

6. 6

   Krok 6. Naturalni wrogowie. Biedronka australijska (Cryptolaemus montrouzieri) zjada wełnowce i ich jaja. Potrzebuje wielu gniazd z jajami, temperatury powyżej 20 °C i wilgotności powietrza powyżej 50 procent. Pasożytnicze błonkówki (Leptomastix i gatunki pokrewne) działają od około 15–18 °C i atakują tylko określone gatunki wełnowców, więc najpierw trzeba rozpoznać gatunek. Larwy złotooka są mniej wymagające i też zjadają wełnowce. Wszystkie działają lepiej w grupie roślin lub w ogrodzie zimowym niż na pojedynczej doniczce i potrzebują kilku tygodni bez oprysków.

7. 7

   Krok 7. Środki systemiczne, z rozwagą. Substancję systemiczną z pałeczek lub środków do podlewania roślina pobiera przez korzenie. Na wełnowce działają mniej pewnie niż na inne szkodniki ssące i mogą szkodzić zapylaczom. Nie stosuj ich na kwitnących roślinach i sięgaj po nie dopiero wtedy, gdy ścieranie i opryski nie wystarczają. Wybierz tylko środek dopuszczony do zwalczania wełnowców na roślinach doniczkowych i stosuj go dokładnie według etykiety. Jeśli w domu są koty lub psy, przestrzegaj ostrzeżeń z opakowania.

8. 8

   Krok 8. Oglądaj roślinę co trzy, cztery dni. Sprawdzaj kąty liści, ogonki, wierzchołki pędów, spód liści, miejsce pod brzegiem doniczki i jej zewnętrzną ściankę. Nowe kłaczki od razu ścieraj. Do pozostałych roślin wraca dopiero wtedy, gdy dwie kolejne kontrole nic nie wykażą. Miejsce, w którym stała, przetrzyj.

Pokrewny gatunek żyje na korzeniach. Jeśli roślina słabnie, prawie nie rośnie, a na liściach nic nie znajdujesz, wyjmij ją z doniczki i obejrzyj bryłę korzeniową.

Znakiem są białe, podobne do waty naloty na korzeniach i na wewnętrznej ściance doniczki. Wyglądają jak pleśń, ale siedzą na samych korzeniach.

W takim przypadku dokładnie wypłucz ziemię z korzeni i posadź roślinę w świeżym podłożu w umytej lub nowej doniczce. Starą ziemię wyrzuć do odpadów zmieszanych, a nie do kompostownika.

Przez kolejne miesiące przy podlewaniu sprawdzaj też bryłę korzeniową tej rośliny. Szkodniki, które przetrwały w podłożu, mogą powoli odbudować populację.

Wełnowce korzeniowe najczęściej wychodzą na jaw u fiołków afrykańskich i innych małych roślin doniczkowych, zwykle dopiero przy wyjmowaniu ich z doniczki.

Alkohol izopropylowy na patyczku higienicznym to domowy sposób, który działa najlepiej. Do ścierania używaj stężenia najwyżej 70 procent i dzień lub dwa wcześniej sprawdź je na fragmencie liścia. Nie używaj denaturatu.

Jeśli samo czyszczenie nie wystarczy, wybierz gotowy środek na bazie mydła potasowego dopuszczony do stosowania na roślinach doniczkowych, którego etykieta wymienia roślinę, szkodnika i stosowanie w pomieszczeniach. Trzymaj się podanego rozcieńczenia, sposobu użycia i odstępów. Działa przez kontakt i musi dotrzeć do szkodników, także pod liśćmi i w kątach liści.

Szare mydło, zwykłe mydło i płyn do naczyń mogą przypalić liście i nie zastąpią środka przeznaczonego dla roślin. Także gotowy środek najpierw sprawdź na małym fragmencie i obejrzyj go po jednym, dwóch dniach. Nie pryskaj w pełnym słońcu ani na roślinę cierpiącą z braku wody.

Płyn do mycia szyb pojawia się w wielu poradach, bo zawiera alkohol. Zawiera jednak też rozpuszczalniki i substancje zapachowe w nieznanej ilości. Alkohol, który sam rozcieńczysz, działa tak samo, a wiesz, co w nim jest.

Ocet przypala liście szybciej, niż dosięga wełnowców pod woskiem.

Olej neem działa przez kontakt i wymaga kilku serii.

Samo płukanie usuwa część owadów, ale gniazda z jajami zostają. Łącz je ze ścieraniem.

Licz się z tym, że potrwa to od czterech do ośmiu tygodni. Samica składa w ciągu dwóch, trzech tygodni od 100 do 200 jaj lub więcej, jaja w woskowym gnieździe przetrwają każdy pojedynczy zabieg, a w domu wszystkie stadia występują jednocześnie. Powtarzaj zabiegi co tydzień i kontroluj roślinę co trzy, cztery dni, aż dwie kolejne kontrole nic nie wykażą.

Jeśli nic nie zrobisz, populacja dalej rośnie, nowe pędy pozostają małe, liście żółkną i kleją się, a przy silnym porażeniu roślina może zginąć. W mieszkaniu wełnowce same nie znikną.

Ludziom nie szkodzą, zwierzętom domowym też nie. Wełnowce żyją tylko na roślinach i nie gryzą, a jeśli ich dotkniesz, zostanie ci najwyżej tłusta plamka na palcu.

Dla roślin wszystko zależy od liczby owadów. Kilka wełnowców prawie nie osłabia silnej rośliny, ale przy silnym porażeniu nowe pędy marnieją, a liście żółkną i kleją się od spadzi i grzybów sadzakowych. Wełnowce korzeniowe osłabiają roślinę, choć na liściach nic nie widać.

Czy sama roślina jest bezpieczna dla kota lub psa, sprawdzisz w jej poradniku pielęgnacji.

Każdą nową roślinę trzymaj osobno przez około 30 dni i przy podlewaniu zaglądaj w kąty liści i pod brzeg doniczki.

Oglądaj rośliny już przy zakupie i nie stawiaj przy kolekcji tych, których nie udaje się oczyścić.

Zostaw trochę miejsca między doniczkami. Rośliny stojące ciasno ułatwiają młodym wędrówkę.

Nie dopuszczaj mrówek do roślin. Mrówki chronią wełnowce przed ich naturalnymi wrogami.

Rośliny podatne, takie jak sukulenty, hoje i storczyki, przeglądaj raz w miesiącu, a zimą częściej.

Przy silnym porażeniu specjaliści od ochrony roślin radzą wyrzucić roślinę, zamiast leczyć ją bez końca, zwłaszcza gdy łatwo ją zastąpić albo gdy to stara roślina, która ciągle zaraża pozostałe. Najpierw włóż ją do worka.

Cenna roślina jest warta wysiłku: wytnij najbardziej porażone części, przy wełnowcach korzeniowych przesadź ją do świeżej ziemi i czystej doniczki i przejdź po kolei kroki od 1 do 8.

Zniekształcone lub żółte liście już się nie zregenerują. Nowy przyrost pokaże, czy roślina doszła do siebie.