Ziemiórki: jak się ich pozbyć

Ziemiórki potrzebują wilgotnej powierzchni bogatej w materię organiczną. Samica składa do 200 jaj w górnej warstwie ziemi, a larwy zjadają tam grzyby, obumarłe resztki i drobne korzenie.

Najczęstsze przyczyny:

Jeśli muszki ciągle wracają, prawie zawsze w pokoju stoi jeszcze doniczka na tyle wilgotna, że mogą się w niej rozmnażać.

• Ziemia nigdy nie przesycha z wierzchu. Podlewanie według kalendarza, głęboka podstawka albo woda w osłonce utrzymują powierzchnię mokrą. To najczęstsza przyczyna.
• Jesień i zima. Mniej światła i chłodniejsze pokoje sprawiają, że ziemia schnie wolniej, a podlewamy tak samo jak latem. Dlatego ziemiórki często pojawiają się w październiku.
• Świeża ziemia. Worki przechowywane otwarte albo na zewnątrz mogą już zawierać jaja i larwy. Nowa roślina też może je przynieść w doniczce.
• Ziemia z dużą ilością kompostu lub torfu. Dłużej trzyma wodę i pokarm.

Idź po liście od góry i zatrzymaj się tam, gdzie liczba muszek na tablicach zaczyna spadać. Zajmij się wszystkimi doniczkami w pokoju, bo muszki przenoszą się między nimi.

1. 1

   Krok 1. Przesusz górną warstwę ziemi. Przed każdym podlewaniem wsuń palec na dwa do trzech centymetrów w ziemię. Jeśli jest tam jeszcze wilgotno, poczekaj. Ciężar doniczki zaraz po podlaniu i kilka dni później powie więcej niż wygląd powierzchni. Wodę z podstawki lub osłonki wylej po pół godzinie. Sucha warstwa wierzchnia ogranicza przeżywalność jaj i młodych larw oraz zniechęca samice do składania jaj. Ziemiórek zwykle ubywa, ale nadal kontroluj doniczki.

2. 2

   Krok 2. Podlewaj od dołu, jeśli roślina nie może przeschnąć. Siewki, paprocie, kalatee i inne rośliny, które potrzebują równej wilgotności, dostają wodę przez podstawkę. Napełnij ją, pozwól doniczce pić przez 20 do 30 minut i wylej resztę. Korzenie dostają wodę, a powierzchnia pozostaje bardziej sucha.

3. 3

   Krok 3. Wbij żółte tablice lepowe. Umieść je nisko nad ziemią, tam gdzie chodzą muszki. Łapią samice gotowe do składania jaj, ale ich prawdziwa wartość to kontrola. Jeśli z tygodnia na tydzień przykleja się mniej muszek, reszta działa. Same nigdy nie kończą inwazji.

4. 4

   Krok 4. Nicienie przeciw larwom. Nicienie z gatunku Steinernema feltiae to maleńkie robaki, które wnikają do larw. Rozmieszaj proszek w wodzie do podlewania, podlej nią wszystkie zaatakowane doniczki i utrzymuj ziemię równomiernie wilgotną przez kolejne tygodnie, ale nie zalewaj jej. Przestrzegaj zakresu temperatury podłoża podanego przez dostawcę. Według Kansas State University S. feltiae działa najskuteczniej przy temperaturze podłoża około 15 do 26 °C. Nicienie są wysyłane w chłodzie, przestają działać, jeśli opakowanie stało w cieple, a przechowuje się je, dawkuje i stosuje ponownie zgodnie z instrukcją dostawcy. Zdecyduj dla każdej doniczki osobno: albo trzymasz ją sucho (krok 1), albo stosujesz nicienie i utrzymujesz wilgoć. Jedno i drugie naraz nie działa.

5. 5

   Krok 5. Albo BTI w wodzie do podlewania. Preparaty z Bacillus thuringiensis israelensis (BTI) działają tylko na larwy muchówek, takich jak komary i ziemiórki. Rozpuszczasz je w wodzie i podlewasz nią ziemię. Dawkę i odstęp między zabiegami sprawdź na opakowaniu, bo różnią się w zależności od preparatu. Zwykle potrzeba kilku zabiegów w ciągu paru tygodni. BTI nie działa na latające muszki, więc tablice lepowe zostają na miejscu.

6. 6

   Krok 6. Drapieżne roztocza w ziemi. Roztocza z rodzaju Hypoaspis (obecnie Stratiolaelaps) polują w ziemi na larwy i poczwarki. Są uzupełnieniem, gdy zaatakowanych jest wiele doniczek, i tak jak nicienie przychodzą żywe i schłodzone.

7. 7

   Krok 7. Przykryj powierzchnię. Warstwa grubego piasku, drobnego żwirku lub keramzytu na całej powierzchni, aż do brzegu doniczki, szybko przesycha i utrudnia składanie jaj. Miasto Zurych podaje, że około 5 milimetrów piasku wyraźnie działa, a Bawarska Akademia Ogrodnicza ocenia korzyść jako niepewną. Traktuj to jako wsparcie kroków od 1 do 6, a nie jako leczenie.

8. 8

   Krok 8. Przesadź do świeżej ziemi. Jeśli doniczka po kilku tygodniach nadal jest zaatakowana, otrząśnij z korzeni tyle starej ziemi, ile roślina zniesie, i posadź ją w świeżej, suchej ziemi do roślin doniczkowych w czystej doniczce. Stara ziemia trafia do odpadów zmieszanych. Osłabionej roślinie daj najpierw dojść do siebie.

Zapałki wbite główką w dół to najbardziej znana rada. Nie zaleca ich żadna służba ochrony roślin ani akademia ogrodnicza i nie ma dowodów, że docierają do larw.

Fusy z kawy utrzymują wilgoć na powierzchni i dokładają materii organicznej, czyli dokładnie tego, czym żywią się larwy.

Proszek do pieczenia i cynamon mogą co najwyżej pomóc na pleśń na powierzchni, na larwy nie działają w mierzalny sposób.

Płyn do naczyń w wodzie do podlewania szkodzi bardziej korzeniom niż larwom.

Pułapki z octem dobrze łapią muszki owocówki, a ziemiórki prawie wcale, bo ziemiórek nie przyciąga zapach owoców.

Nie zalecamy podlewania domowym roztworem wody utlenionej. Brakuje wiarygodnych dowodów na skuteczność proponowanego rozcieńczenia i jego bezpieczeństwo dla roślin. Dostosuj podlewanie do gatunku, użyj nicieni lub preparatu dopuszczonego do zwalczania ziemiórek w podłożu roślin domowych.

Stosuj preparat z neem tylko wtedy, gdy etykieta wyraźnie dopuszcza zwalczanie larw ziemiórek przez podlewanie podłoża roślin ozdobnych w pomieszczeniach. Przestrzegaj dawki i odstępów między zabiegami. Jeśli takiego zastosowania nie ma na etykiecie, wybierz inną metodę.

Prażenie ziemi w piekarniku jest często polecane. Przy roślinie doniczkowej prościej sięgnąć po świeżą, suchą ziemię.

Rośliny mięsożerne łapią pojedyncze muszki i nic nie zmieniają w populacji w doniczce.

W temperaturze pokojowej rozwój od jaja do dorosłej muszki trwa około miesiąca, a w ciepłym pokoju, w okolicy 24 °C, raczej dwa i pół tygodnia. Larwy wylęgają się po mniej więcej tygodniu, a dorosłe muszki żyją około tygodnia.

Dlatego każda metoda wymaga czasu. Licz się z tym, że minie od trzech do sześciu tygodni, zanim tablice lepowe pozostaną puste, czyli do czasu, aż larwy w doniczce zginą i nie pojawi się nowe pokolenie. Mniej muszek na tablicy z tygodnia na tydzień oznacza, że idziesz w dobrym kierunku. Jeśli po sześciu tygodniach nadal wzbijają się muszki, któraś doniczka jest wciąż zbyt mokra albo nieleczona.

Nie dla ciebie i twoich zwierząt. Ziemiórki nie gryzą, nie przenoszą chorób i nie robią szkód w domu.

Dla roślin zależy to od wieku. Silna, dobrze ukorzeniona roślina doniczkowa prawie tego nie odczuwa. Siewki, sadzonki i świeżo przesadzone rośliny mogą stanąć w miejscu, więdnąć albo się przewracać, gdy larwy zjadają ich drobne korzenie. Jeśli nic nie zrobisz, przy stale mokrej ziemi populacja rośnie pokolenie po pokoleniu. Gdy więdnie starsza roślina, częściej stoi za tym nadmiar wody albo zgnilizna korzeni niż ziemiórki.

Podlewaj według testu palcem, a nie według kalendarza, i sprawdzaj ponownie jesienią, gdy rośliny rosną wolniej.

Nie zostawiaj wody w osłonce. Używaj doniczek z otworem odpływowym.

Kupuj nieuszkodzone worki przechowywane w suchym miejscu i zamykaj otwarte. Mieszanki z piaskiem, pumeksem lub lawą szybciej przesychają z wierzchu.

Nowe rośliny trzymaj przez kilka tygodni osobno i przy podlewaniu zerkaj na powierzchnię ziemi.

Zbieraj z ziemi opadłe liście i kwiaty.

Zostaw jedną żółtą tablicę w doniczce, która była zaatakowana. Pokaże nowe pokolenie, zanim muszki zaczną latać po pokoju.

Jeśli chcesz na dłużej zmniejszyć ryzyko, możesz przenieść wrażliwe rośliny na hydrokulturę. Bez ziemi ryzyko jest dużo mniejsze, ale glony i resztki roślin w pojemniku nadal mogą dać schronienie larwom, więc utrzymuj go w czystości.

Starą ziemię przy przesadzaniu zaatakowanej rośliny zawsze wyrzucaj do odpadów zmieszanych, nigdy do innej doniczki.

Samą roślinę rzadko trzeba wyrzucać. Wchodzi to w grę tylko przy tanich, łatwych do zastąpienia roślinach, które po sześciu tygodniach leczenia są nadal mocno zaatakowane i ciągle zarażają pozostałe, albo przy siewkach i sadzonkach, których korzenie są już zjedzone.

Nowe rośliny i świeżo kupione worki ziemi to najczęstsza droga, którą ziemiórki trafiają do domu. Sprawdź doniczkę, zanim postawisz ją obok innych roślin.

Podnieś roślinę i obejrzyj powierzchnię ziemi oraz otwory odpływowe. Małe ciemne muszki, które zrywają się przy poruszeniu doniczki, śluzowate ślady na ziemi albo przezroczyste larwy z błyszczącą czarną główką oznaczają, że ziemiórki już tam są.

Połóż na ziemi plasterek surowego ziemniaka przeciętą stroną w dół i podnieś go po dwóch, trzech dniach. Wbij nisko nad ziemią żółtą tablicę lepową i zostaw ją na pierwsze tygodnie.

Sprawdź palcem wierzchnie dwa, trzy centymetry ziemi. Jeśli są mokre, pozwól im przeschnąć na tyle, na ile ta roślina toleruje, zanim znów podlejesz, i trzymaj ją z dala od innych przez dwa do czterech tygodni.

Po użyciu zamknij otwarty worek ziemi i przechowuj go w suchym miejscu. Ziemia z muszkami albo larwami nie trafia do twoich doniczek.

Licz się z trzema do sześciu tygodni. Mniej muszek na tablicach z tygodnia na tydzień oznacza, że plan działa. Problem minął, gdy tablice zostają puste przy dwóch kolejnych cotygodniowych liczeniach, a plasterek ziemniaka wychodzi czysty. Potem zostaw jedną tablicę jako wczesne ostrzeżenie na jesień i zimę.

Jeśli korzystasz z Botanicaly, w funkcji „Zapytaj o tę roślinę” (Pro) możesz zrobić zdjęcie doniczki i zadać pytanie. Botanicaly czyta zdjęcie razem z zapisanymi przez ciebie informacjami o pielęgnacji tej rośliny, wskazuje możliwe przyczyny i to, co warto wypróbować najpierw, oraz podpowiada, kiedy sprawdzić ją ponownie. Zdjęcie nie pokaże larw w ziemi i żadna aplikacja nie może obiecać, że znikną, więc testem pozostają tablice i plasterek ziemniaka. Wszystko na tej stronie działa także bez aplikacji.