Jak zwalczać wciornastki

Wciornastki trafiają do domu zwykle z nową rośliną albo z bukietem kwiatów. Przy zakupie obejrzyj kwiaty i zostaw w sklepie rośliny z wciornastkami lub z jasno nakrapianymi płatkami.

Ciepłe, suche powietrze z kaloryferów przyspiesza ich rozwój, a samice mogą rozmnażać się bez zapłodnienia. Dlatego z kilku owadów w ciągu paru tygodni robi się widoczne porażenie. Sprzyjać im może też ziemia z dużą ilością kompostu.

Na roślinach doniczkowych najczęściej spotyka się wciornastka zachodniego. Atakuje bardzo wiele gatunków, może przenosić wirusy roślin i jest odporny na wiele środków owadobójczych.

Szczególnie podatne są monstera, filodendron, anturium i inne obrazkowate, figowce, kalatee, palmy, storczyki, fiołki afrykańskie, epipremnum oraz kwitnące rośliny doniczkowe, takie jak chryzantemy i gerbery.

Wciornastki na monsterze: u monstery i innych obrazkowatych srebrzyste plamy często zaczynają się na spodzie najmłodszych liści i wzdłuż nerwów. Zaglądaj pod liście i do zwiniętego liścia, który właśnie się rozwija, dokładnie spłucz te miejsca i zajmij się także ziemią.

Zajmij się jednocześnie liśćmi i ziemią. Jaja są w tkance liścia, larwy i dorosłe owady na liściach, a poczwarki w wierzchniej warstwie ziemi. Żaden pojedynczy zabieg nie dosięga wszystkich stadiów.

1. 1

   Krok 1. Przenieś roślinę do innego pokoju. Wciornastki przelatują na niewielkie odległości i przechodzą po stykających się liściach. Jeszcze tego samego dnia sprawdź sąsiednie rośliny.

2. 2

   Krok 2. Opłucz roślinę. Mocny strumień letniej wody na wierzch i spód liści, przy przechylonej doniczce albo z ziemią owiniętą workiem, spłukuje wiele larw i część dorosłych owadów. To najtańszy krok, ale sam nie wystarczy.

3. 3

   Krok 3. Wytnij najbardziej zniszczone liście. Liść, który w trzech czwartych jest srebrzysty, prawie już nie pracuje, a wciąż może kryć jaja. Usuń go, jeśli zostanie dość zdrowych liści.

4. 4

   Krok 4. Zawieś niebieskie tablice lepowe. Wciornastki reagują na kolor niebieski. Tablice między pędami łapią latające owady i z tygodnia na tydzień pokazują, czy jest ich mniej.

5. 5

   Krok 5. Wykonaj serię oprysków środkiem na bazie mydła potasowego lub oleju. Takie środki działają przez kontakt i muszą zwilżyć wierzchołki pędów, pąki i spód liści, gdzie siedzą wciornastki. Nie docierają do jaj w liściu, dlatego powtarzaj zabieg zgodnie z etykietą, zwykle co 5–7 dni przez kilka tygodni. Najpierw sprawdź środek na jednym liściu i nigdy nie pryskaj w słońcu.

6. 6

   Krok 6. Zajmij się ziemią. Wmieszaj nicienie (Steinernema feltiae) do wody do podlewania i utrzymuj wierzchnią warstwę równomiernie wilgotną albo wypuść drapieżne roztocza glebowe (Hypoaspis, obecnie Stratiolaelaps), które działają od około 12 °C. Jedne i drugie niszczą poczwarki. Warstwa piasku lub drobnego żwirku utrudnia larwom zejście do ziemi. Przesadzenie do świeżej ziemi usuwa poczwarki ze starego podłoża, ale nie wciornastki na liściach.

7. 7

   Krok 7. Drapieżne roztocza przeciw wciornastkom na liściach. Amblyseius cucumeris i Amblyseius barkeri zjadają młode wciornastki i potrzebują ponad 16 °C oraz wilgotności powietrza powyżej 65 procent. Na wciornastki polują też dziubałeczki (Orius) i larwy złotooka, których wymagania sprawdzisz u dostawcy. Amblyseius swirskii to kolejny drapieżny roztocz, który lubi ciepło. Wszystkie słabo radzą sobie w suchym powietrzu przy kaloryferach. Najlepiej działają w grupie roślin, w jasnej łazience albo w ogrodzie zimowym i potrzebują kilku tygodni bez oprysków.

8. 8

   Krok 8. Dopuszczony środek ochrony roślin, jeśli to nie wystarczy. Gdy mydło, olej i naturalni wrogowie nie dają rady, użyj środka ochrony roślin dopuszczonego do zwalczania wciornastków na roślinach ozdobnych w pomieszczeniach, dokładnie według etykiety i nie na kwitnących roślinach. Wciornastek zachodni jest odporny na wiele starszych substancji czynnych, dlatego przypadkowy środek owadobójczy często nie pomaga.

9. 9

   Krok 9. Prowadź notatki i sprawdzaj roślinę co tydzień. Zapisuj datę każdego zabiegu, zajmuj się liśćmi i ziemią równolegle i oglądaj roślinę co tydzień, nawet gdy nic nie widać. Larwy wylęgają się z jaj w liściach stopniowo, a nie wszystkie naraz.

Letnia woda spłukuje wiele larw i dorosłych owadów i nic nie kosztuje. Powtarzaj płukanie między zabiegami.

Jeśli samo mycie nie wystarczy, wybierz gotowy środek na bazie mydła potasowego dopuszczony do stosowania na roślinach doniczkowych, którego etykieta wymienia roślinę, szkodnika i stosowanie w pomieszczeniach. Trzymaj się podanego rozcieńczenia, sposobu użycia i odstępów. Działa przez kontakt i musi dotrzeć do szkodników, także pod liśćmi i w kątach liści. Do jaj w tkance liścia nie dociera.

Specjaliści od ochrony roślin odradzają płyn do naczyń. Jego dodatki mogą uszkodzić liście.

Alkohol, ocet i silne środki czyszczące przypalają brzegi liści, a wciornastki w kątach liści i w ziemi przeżywają.

Olej neem działa po kilku zabiegach, a nie od razu, i nie zastępuje zabiegów na ziemi.

Wciornastki nie lubią wilgotnego powietrza, ale wyższa wilgotność nie kończy porażenia.

Zapachy takie jak czosnek, mięta pieprzowa czy olejki eteryczne nie mają udowodnionego działania na wciornastki w domu.

Rozwój od jaja do dorosłego owada trwa w 16 °C około miesiąca, a w 29 °C dwa tygodnie lub krócej. W dobrych warunkach cały cykl trwa 24–35 dni. Samica składa do 100 jaj w młodych liściach.

Licz się z tym, że zwalczanie na liściach i w ziemi potrwa od czterech do ośmiu tygodni. O sukcesie świadczą nowe liście: jeśli kolejne liście wyrastają czyste i niezniekształcone, porażenie minęło. Srebrzyste plamy na starych liściach zostają, nawet gdy nie żyje już żaden owad.

Dla ludzi i zwierząt domowych nie są groźne. Wciornastki żywią się sokiem roślin. Jeśli któryś usiądzie na skórze, może krótko ukłuć i wywołać swędzenie, ale nie ma to żadnych dalszych skutków.

Dla roślin wszystko zależy od liczby owadów. Kilka wciornastków to tylko defekt wyglądu. Przy silnym porażeniu nowe pędy wyrastają zniekształcone, kwiaty zasychają, a wciornastki mogą przenosić wirusy. Najbardziej cierpią młode rośliny i rośliny o miękkich liściach. Gdy wciornastki znikną, roślina odbuduje się nowymi liśćmi.

Czy sama roślina jest bezpieczna dla kota lub psa, sprawdzisz w jej poradniku pielęgnacji.

Wciornastkom przeszkadza wilgotne powietrze. Przed nowym porażeniem chronią też dokładnie sprawdzone nowe rośliny i niebieska tablica, która wcześnie zdradza pierwsze owady.

• Przed zakupem obejrzyj kwiaty i młode liście, a nowe rośliny i bukiety trzymaj przez dwa, trzy tygodnie z dala od kolekcji.
• Zostaw niebieską tablicę przy roślinach, które miały wciornastki.
• Do podatnych roślin nie używaj ziemi z bardzo dużą ilością kompostu.
• Zimą ustaw rośliny lubiące wilgotne powietrze w grupie, z dala od kaloryfera.
• W sezonie grzewczym co tydzień oglądaj najmłodsze liście obrazkowatych i figowców.

Wyrzucenie silnie porażonej rośliny jest często prostsze i tańsze niż leczenie, zwłaszcza gdy łatwo ją zastąpić albo ciągle zaraża pozostałe. Najpierw włóż ją do worka.

Cenna roślina jest warta tych kilku tygodni: usuń najgorsze liście, przesadź ją do świeżej ziemi i zwalczaj szkodniki na liściach i w ziemi równolegle.