Verzorgingsgids voor levende stenen

Een plant met een eigen kalender

Levende stenen komen uit de droge delen van zuidelijk Afrika, vooral Zuid-Afrika en Namibië, waar weinig regen valt. Elke plant is een paar dikke, vergroeide bladeren in de vorm van een omgekeerde kegel, met een spleet over de bovenkant en bijna geen stengel. In het wild zitten ze bijna gelijk met de grond en lijken ze op kiezels. De bladeren slaan genoeg water op voor maanden, en een plant kan 40 jaar of ouder worden.

De jaarlijkse cyclus bepaalt alles. Na de bloei begint er in het oude bladpaar een nieuw bladpaar te groeien. In de winter en het voorjaar haalt de plant water en voeding uit de oude bladeren, die verschrompelen tot een papierachtig vel terwijl het nieuwe paar uit de spleet naar buiten komt. Water geven in die tijd houdt de oude bladeren in leven en verstoort de wissel. Te veel water is de belangrijkste reden dat levende stenen doodgaan. De haworthia, ook een kleine Zuid-Afrikaanse vetplant, is veel vergevingsgezinder met water.

Uit de spleet komen madeliefachtige gele, witte of lichtoranje bloemen, vooral in de herfst, en ze gaan open op zonnige middagen. In de loop der jaren kan een plant zich delen tot een kleine groep koppen. Je kunt zo’n groep optillen en voorzichtig splitsen, of nieuwe planten uit zaad kweken, die na drie of vier jaar kunnen bloeien.

Volg de plant, niet de kalender. Geef in de winter en het voorjaar, terwijl het nieuwe paar groeit en het oude verschrompelt, helemaal geen water. Zodra de oude bladeren zijn opgedroogd tot een papierachtig vel, meestal laat in het voorjaar, kun je beginnen met water geven. In het heetste deel van de zomer rust de plant, dus geef dan heel weinig of geen water. Verschrompelt hij dan sterk, geef dan net genoeg om de bovenste centimeter van de grond nat te maken. Geef vanaf de nazomer, als de spleet opengaat, tot in de herfst regelmatiger water. Stop als de bloei voorbij is.

Als je water geeft, maak de grond dan goed nat en laat hem daarna helemaal opdrogen, wat een tot twee weken kan duren. Wacht daarna nog een paar dagen voordat je weer water geeft. Geef 's ochtends water. Twijfel je, geef dan geen water. Wat rimpels zijn normaal als de oude bladeren worden opgebruikt of de plant rust. Bladeren die geel, zacht of papperig worden, of een plant die openbarst, betekenen dat hij te veel water heeft gehad.

Geef zoveel licht als je kunt. Vier tot vijf uur directe ochtendzon met wat schaduw in de middag is ideaal, en een raam op het zuiden is het best. Een vrij raam op het oosten kan ook. Bij te weinig licht rekt de plant uit, gaat hij scheef staan, wordt hij groener en verliest hij zijn tekening. Zet een plant geleidelijk in sterkere zon, zodat hij niet verbrandt.

Geef weinig voeding, en alleen als de plant groeit. Een stikstofarme, kaliumrijke meststof op halve sterkte, een paar keer in het groeiseizoen, is ruim voldoende. Geef nooit voeding als hij rust of als de nieuwe bladeren zich vormen.

De plant groeit het best bij ongeveer 18 tot 27 °C. Hitte verdraagt hij goed zolang de lucht beweegt, maar hij mag nooit bevriezen, dus houd hem boven 5 °C. Een koele, lichte vensterbank in de winter past bij hem, zolang hij droog blijft.

De plant heeft geen extra luchtvochtigheid nodig. Hij komt uit droge streken, en gewone droge kamerlucht past bij hem. Besproeien is niet nodig. Goede luchtbeweging helpt, vooral bij warm weer.